Badania podstawowe i biochemiczne

  • Morfologia krwi
  • OB
  • Glukoza
  • Sód
  • Potas
  • Lipidogram
  • Próby wątrobowe

Morfologia krwi (pełna) - jest podstawowym badaniem krwi o zastosowaniu profilaktycznym i diagnostycznym.

Pozwala na ogólną ocenę układu czerwonokrwinkowego, białokrwinkowego i płytek krwi.

Badanie przydatne w monitorowaniu leczenia niedokrwistości,

w ocenie stopnia utraty krwi po krwotokach oraz istotne dla podstawowej analizy erytropoetycznej funkcji szpiku.

Odczyn Biernackiego (OB)- jest badaniem nieswoistym krwi.

 

Badanie służące do wykrywania oraz monitorowania ostrych i przewlekłych stanów zapalnych, chorób autoimmunologicznych i nowotworowych.

 

Podniesiony wynik informuje o występowaniu patologii wpływającej na zmiany składu krwi, a tym samym szybkości opadania krwinek czerwonych.

To podstawowe badaniem w rozpoznawaniu i monitorowaniu leczenia cukrzycy, w tym cukrzycy ciężarnych. Badanie wykonuje się w celu rozpoznania nieprawidłowej glikemii lub nieprawidłowej tolerancji glukozy.

Przynajmniej raz w roku, badanie powinno być wykonywane u osób z grup podwyższonego ryzyka rozwoju cukrzycy, tj. w przypadku:

  • otyłości i małej aktywności fizycznej
  • rodzinnie występującej cukrzycy
  • nieprawidłowości w badaniach glikemii na czczo lub w testach tolerancji glukozy
  • hiperlipidemii
  • nadciśnienia
  • przebytej cukrzycy ciążowej
  • urodzenia dziecka o wadze powyżej 4 kg

 

 

Wskazaniem do oznaczenia sodu (Na) są:

  • choroby nerek,
  • nadciśnienie,
  • obrzęki,
  • zaburzenia pragnienia
  • zaburzenia funkcjonowania kory nadnerczy.

Wskazaniem do oznaczeń stężeń potasu (K) są:

 

  • zaburzenia rytmu serca
  • nadciśnienie
  • stany przebiegające z kwasicą lub zasadowicą
  • ostra i przewlekła niewydolność nerek
  • leczenie diuretykami
  • długotrwałe biegunki i wymioty

 

Potas jest podstawowym kationem płynu zewnątrzkomórkowego. Stężenie potasu w osoczu krwi pozostaje w ścisłym powiązaniu z równowagą kwasowo-zasadową organizmu, jest istotne dla prawidłowego funkcjonowania serca i ośrodkowego układu nerwowego.

Lipidogram - służy ocenie frakcji cholesterolu i trójglicerydów, badanie przydatne w diagnostyce dyslipidemii oraz w ocenie ryzyka miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych. Lipidogram odzwierciedla stan gospodarki lipidowej organizmu, w tym przebieg metabolizmu lipoprotein i cholesterolu.

 

 

 

Badanie obejmuje pomiar:

  • całkowitego cholesterolu (CHOL),
  • frakcji lipoprotein HDL,
  • LDL,
  • oraz stężenie trójglicerydów.

 

 

 

W ramach prób wątrobowych oznacza się bilirubinę oraz aktywność wewnątrzkomórkowych enzymów hepatocytów: ALT AST i enzymów ALP i GGTP .

 

 

Wzrost aktywności ALT i AST może świadczyć o uszkodzeniu komórek wątroby w ostrych i przewlekłych chorobach wątroby, takich jak:

  • wirusowe zapalenia wątroby typu B i C,
  • toksyczne uszkodzenie wątroby,
  • marskość wątroby,
  • niewydolności krążenia,
  • zawale serca,
  • mononukleozie zakaźnej i hipoksji.

 

Wzrost aktywności GGTP i ALP jest przydatny w diagnostyce niedrożności dróg żółciowych, cholestazy wątrobowej spowodowanej kamicą żółciową lub nowotworami.

  • Wapń
  • Magnez
  • Chlorki
  • Żelazo
  • Mocznik / Kreatynina
  • APTT oraz PT

Zarówno nadmiar wapnia jak i jego niedobór mogą stanowić zagrożenie życia.  Wapń ogrywa istotną rolę w wielu procesach ustrojowych, takich jak krzepnięcie krwi czy przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Homeostaza wapnia utrzymywana jest dzięki działaniu parathormonu oraz witaminy D. W surowicy wapń występuje w postaci związanej z albuminą (około 50%) i wolnej, która jest frakcją aktywną biologicznie.

 

Magnez występuje we wszystkich tkankach i płynach ustrojowych, a znaczna część znajduje się w tkance kostnej. Razem z wapniem uczestniczy w prawidłowym funkcjonowaniu tkanki nerwowej i mięśniowej. Bierze udział w przekazywaniu impulsów nerwowych. Jest niezbędnym kofaktorem wielu enzymów. Uczestniczy w syntezie i stabilizacji kwasów nukleinowych. Na stężenie magnezu ma wpływ podaż w pokarmach, wchłanianie w przewodzie pokarmowym oraz wydalanie z moczem.

 

 


Wskazaniami do oznaczenia stężenia magnezu w surowicy są:

  • zaburzenia nerwowo-mięśniowe,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • terapia diuretykami i lekami nefrotoksycznymi,
  • niewydolność nerek,
  • żywienie pozajelitowe i alkoholizm.


Zarówno niedobór magnezu  jak i nadmiar magnezu  prowadzą do zaburzeń układu nerwowego i mięśniowego, a szczególnie mięśnia sercowego.

 

Jon chlorkowy (Cl-) jest obecny we wszystkich płynach organizmu, głównie w płynie zewnątrzkomórkowym i w osoczu. Jon chlorkowy wraz z jonami sodu, potasu i wodorowęglanowym jest odpowiedzialny za utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej i regulacji objętości płynów w organizmie. W przypadku zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej stężenie jonów chlorkowych może się zmieniać niezależnie od sodowych, podczas gdy normalnie zmieniają się jednakowo

Stężenie żelaza wykazuje dobową zmienność, nawet do 40%. Istotny wpływ na wynik ma także obecność ostrych stanów zapalnych, które w rezultacie prowadzą do obniżenia stężenia osoczowego żelaza, przy zachowaniu prawidłowych rezerw.  Średnie stężenie jest niższe u kobiet niż u mężczyzn, przy czym u kobiet wykazuje zmienność w przebiegu cyklu miesięcznego i spadek w drugiej połowie ciąży. Wraz z wiekiem u obu płci ulega obniżeniu .

 

Niedobór żelaza w organizmie prowadzi do: niedokrwistości z niedoboru żelaza i może wynikać z niedostatecznej podaży, np. w przypadku diety ubogiej w żelazo, zaburzenia wchłaniania, okresu intensywnego wzrostu, ciąży lub przy niewyrównanej utracie w następstwie krwawień.

 

Podwyższony poziom żelaza może być konsekwencją przedawkowania preparatów żelaza, hemolizy wewnątrznaczyniowej, chorób wątroby oraz hemochromatozy wrodzonej.

Oznaczenie stężenia mocznika w surowicy krwi istotne głównie w diagnostyce pracy nerek. Stężenie mocznika w surowicy zależy od, często przeciwstawnych, mechanizmów oraz nawyków żywieniowych.

Najważniejsze czynniki wpływające na poziom mocznika w krwi to:

  • wydalanie i resorbcja nerkowa mocznika
  • rozpad własnych białek organizmu
  • wątrobowa synteza białek
  • podaż białka w diecie.

 

Kreatynina jest produktem przemian metabolicznych białka, stanowiącym obok mocznika jeden z głównych związków azotowych w krwi. Kreatynina jest sprawdzonym klinicznie markerem biochemicznym monitorującym stan nerek.

Ilość wydalanej w ciągu doby kreatyniny zależy od:  

  • masy mięśniowej badanego,
  • płci,
  • ogólnego stanu
  • wieku badanego,
  • diety.

PT służy do oceny aktywności czynników układu krzepnięcia. 

Jest badaniem przydatnym w diagnostyce przyczyn krwawień i nadkrzepliwości związanych z niedoborami i zaburzeniami funkcji czynników krzepnięcia, np: niedoboru czynnika VIII (hemofilia A),  niedoboru czynnika IX (hemofilia B),  niedoboru czynnika XI (hemofialia C).

 

APTT służy do oceny aktywności czynników wewnątrzpochodnej drogi aktywacji układu krzepnięcia.

Jest badaniem wykorzystywanym do monitorowania leczenia heparyną niefrakcjonowaną, przydatnym w diagnostyce przyczyn krwawień i nadkrzepliwości związanych z niedoborami i zaburzeniami funkcji czynników krzepnięcia.

APTT jest wykorzystywany w przesiewowej diagnostyce obecności antykoagulantu toczniowego i diagnostyce zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego.

Umów
online