Hormony

  • Prolaktyna
  • Progesteron
  • Estradiol
  • LH
  • TSH
  • FT4
  • FSH

PRL - jest hormonem białkowym, nasilenie sekrecji PRL wykazuje cykl dobowy, z maksimum w nocy i nad ranem, lecz poza tym pozostaje na względnie stałym poziomie u osobników obu płci. W warunkach fizjologicznych u kobiet wzrasta w II-gim okresie cyklu miesięcznego, w ciąży i w okresie laktacji, a u obu płci w wyniku wysiłku fizycznego, silnego stresu,w hipoglikemii i nieznacznie z wiekiem. U mężczyzn oddziałując na komórki jąder nasila syntezę testosteronu. Niedobór PRL nie ma większego znaczenia klinicznego, ale stanowi dodatkową informację w przypadku osób z rozpoznaną chorobą przysadki.

Progesteron jest jednym z żeńskich steroidowych hormonów płciowych. Oznaczenie poziomu progesteronu wykorzystuje się w diagnostyce niepłodności, w określeniu owulacji w cyklu fizjologicznym i podczas leczenia, w diagnostyce ciąży pozamacicznej i zagrażających poronień oraz diagnostyce krwawienia z macicy u ciężarnych. Tworzy warunki umożliwiające ciążę i jej utrzymanie. Stężenie krążącego progesteronu jest charakterystycznie niskie w czasie fazy folikularnej, gwałtownie narasta po owulacji, w fazie lutealnej cyklu i osiąga maksymalny poziom w pięć do dziesięciu dni po maksimum wydzielania LH (21 – 23 dzień cyklu). 

Estradiol (E2) - jest estrogenem, hormonem steroidowym wytwarzanym u kobiet głównie w jajnikach, a w niewielkich ilościach w ciałku żółtym i w nadnerczach, w ciąży wyłącznie w łożysku; u mężczyzn w jądrach.
Stężenie estradiolu zależy od fazy cyklu miesiączkowego i wykazuje charakterystyczne zmiany, stąd oznaczania jego poziomu wykonuje się w ściśle określonych dniach cyklu, a wyniki odnosi do zakresów dla poszczególnych etapów cyklu. Estradiol jest podstawowym hormonem steroidowym wpływającym na rozrodczość. Wraz z innymi estrogenami odpowiada za rozwój narządów płciowych i drugorzędowych cech płciowych. Wpływa na mięśnie gładkie macicy i jajowodów. Pełni funkcję kontrolną cyklu miesiączkowego i jest niezbędny w implantacji zarodka i utrzymaniu ciąży. 

Hormon luteotropowy (LH, lutropina) - znajduje zastosowanie w diagnostyce: niepłodności i impotencji oraz zaburzeń miesiączkowania i dojrzewania. Wydzielanie LH jest zależne od płci i niezbędne dla prawidłowych funkcji płciowych. U mężczyzn LH pobudza syntezę androgenów (testosteronu) i estrogenów. U kobiet natomiast LH powoduje owulację, powstawanie ciałka żółtego i produkcję hormonów steroidowych: progesteronu i estradiolu. Wydzielanie LH ma charakter pulsacyjny i wykazuje zmienność dobową z maksimum w godzinach porannych, stężeni LH zależy od fazy cyklu miesiączkowego. 

TSH (hormon tyreotropowy, tyreotropina) - badanie wykonywane w celu oceny stanu metabolicznego tarczycy oraz w monitorowaniu leczenia chorób tarczycy.

TSH jest hormonem wydzielanym przez przysadkę mózgową, a zmiany jego stężenia na zasadzie sprzężenia zwrotnego związane są ze zmianami poziomu hormonów wydzielanych przez tarczycę: trijodotyroniny – T3, tyroksyny – T4 oraz ich wolnych frakcji: FT3 i FT4.

Stężenie TSH należy oznaczać jednocześnie z stężeniem wolnej frakcji tyroksyny (FT4). Stężenie TSH może zmieniać się w przebiegu ostrych i przewlekłych chorób tarczycy, a także w wyniku działania leków tarczycowych i nietarczycowcy. W stanach klinicznych chorób tarczycy wzrost stężenia TSH w krwi obwodowej wiąże się z niedoczynnością tarczycy , a spadek stężenia TSH z nadczynnością tarczycy.

Oznaczenie stężenia wolnej frakcji tyroksyny (FT4)- badanie służy do diagnostyki i monitorowania leczenia chorób tarczycy. Wzrost stężenia FT4 towarzyszy nadczynności, a spadek - niedoczynności tarczycy. Wykonywane jednocześnie z oznaczeniem TSH oznaczenie FT4 stanowi podstawę diagnostyki stanu czynnościowego tarczycy u pacjentów ambulatoryjnych.

Hormonu folikulotropowego (FSH) stosowany jest w diagnostyce:

  • niepłodności
  •  impotencji
  • zaburzeń miesiączkowania i dojrzewania. 

FSH reguluje charakterystyczne dla fazy cyklu miesiączkowego zmiany w endometrium.  U kobiet po menopauzie, spada poziomu estradiolu, związany z upośledzeniem jajników, powoduje wzrost poziomu FSH. Stężenie FSH u kobiet zależne jest od dnia cyklu miesiączkowego i zmienia się wraz z wiekiem. Wykazuje zmienność dobową z maksimum w godzinach porannych. 

Umów
online