OWSIKI - problem nie tylko u dzieci

« wróć

    Owsiki zdają się być dość powszechnym problemem w naszym środowisku. Błędne jest jednak częste przeświadczenie ludzi, myślących, że owsik ludzki może zaatakować jedynie ich pociechy. Faktem jest, że owsica najczęściej zagraża dzieciom w wieku 3 – 14 lat, co jest spowodowane mniejsza świadomością i dbałością o podstawową higienę osobistą. Duże skupiska osób takie jak przedszkola czy szkoły dodatkowo ułatwiają owsikom rozprzestrzenianie się. Nie oznacza to jednak, że jest to choroba dotykająca jedynie dzieci. Równie łatwo zarazić się mogą dorośli niezależnie od płci, dlatego nie należy lekceważyć owsicy, jako dziecięcej przypadłości dokuczliwej, lecz nie niebezpiecznej, która sama z siebie wkrótce minie. Owsiki ludzkie jak każde pasożyty mogą przyczynić się do powstawania powikłań, a samo ich pozbycie się wcale nie jest tak proste jak się wydaje.

   Owsik ludzki (Enterobius vermicularis), podobnie jak glista ludzka należy do typu nicieni. Postać dojrzała pasożyta ma kształt obły, przybiera białą barwę i osiąga długość od 2 do 13 mm, samice pozostają dłuższe niż samce. Dojrzałe owsiki można niekiedy znaleźć      w świeżym kale, wykazują przy tym dość intensywny ruch. Samica składa dziennie do 20 000 jaj, są one powleczone kleistą substancją ułatwiające ich przyleganie do skóry, a także przedmiotów i bielizny. Owsiki są jednymi        z najczęstszych pasożytów występujących w klimacie umiarkowanym, bytują wyłącznie w organizmie ludzkim, nie można zakazić się nimi od zwierząt. 

   Jak dochodzi do zarażenia?

• drogą pokarmową - zanieczyszczone pożywienie, brudne ręce, wkładanie do ust przedmiotów codziennego użytku, w tym zabawek

• bezpośredni kontakt z osoba zakażoną, szczególnie przy nieprzestrzeganiu higieny osobistej

• kontakt z bielizną, ręcznikiem, pościelą osoby zakażonej

• korzystanie wraz z osobą zakażoną z tej samej deski klozetowej, wanny

• droga inhalacyjna - małe rozmiary jaj owsika, sprawiają że łatwo unoszą się we wdychanym powietrzu,/kurzu

• korzystanie z publicznego basenu - chlor w stosowanych stężeniach nie działa zabójczo na jaja owsika

• autoegzoinwazja - przeniesienie jaj owsika z okolic odbytu za pośrednictwem rąk do jamy ustnej

• retroinwazja - powtórne wniknięcie larwy, tuż po jej wylęgnięciu, przez odbyt do jelita grubego człowieka, gdzie następuje jej dalszy rozwój

• autoendoinwazja – złożenie przez samicę owsika jaj już w jelicie grubym, bez kontaktu ze środowiskiem zewnętrznym, spowodowane brakiem możliwości przedostania się do odbytu na skutek zaparć

Warto pamiętać, że zakażenie owsikami u jednego z członków rodziny daje bardzo duże prawdopodobieństwo wystąpienia tego pasożyta u wszystkich domowników.

   Cykl rozwojowy owsika ludzkiego

Po połknięciu przez człowieka jaj inwazyjnych, przechodzą one do jelita cienkiego. Tam następuje wylęganie się larw, które przechodzą dalej do jelita grubego, gdzie przekształcają się w postacie dojrzałe. W nocy samice owsika wydostają się przez odbyt i składają w jego okolicy jaja.                                W sprzyjających warunkach (30 – 37° C, wysoka wilgotność) po 4 – 8 h rozwija się w nich larwa, tym samym czyniąc jaja postacią inwazyjną. Świeżo złożone jaja z zarodkiem larwy są zdolne do zarażenia człowieka przez okres co najmniej 3 tygodni. Cykl życiowy owsika ludzkiego trwa około miesiąca, dojrzałe pasożyty przeżywają do 2 miesięcy.

   Objawy owsicy

• dokuczliwy świąd w okolicy odbytu, miejsc intymnych

• trudności z zasypianiem

• niespokojny sen

• zgrzytanie zębami

• wzmożona pobudliwość, nerwowość

• trudności ze skupieniem uwagi

• cienie pod oczami

• bóle brzucha

• zmniejszenie łaknienia

• spadek masy ciała

• osłabienie

• biegunka

W niektórych przypadkach możliwy jest bezobjawowy przebieg inwazji.

Ektopowa lokalizacja owsika może prowadzić do powikłań, wśród których wymienia się stany zapalne narządów płciowych, wyrostka robaczkowego, wątroby, ślinianek i płuc.

   Leczenie

Leczenie owsicy obejmuje stosowanie leków przeciwpasożytniczych. Najczęściej pacjenci zażywają preparaty, w których substancję czynną stanowi albendazol lub mebendazol. Są to leki wydawane wyłącznie na receptę lekarza. Jedynym preparatem dostępnym od ręki          w aptece jest pyrantel. Stosuje się pojedyncze dawki leku, powtórzone jednak po upływie dwóch tygodni. Ze względu na łatwe rozprzestrzenianie się owsików, leczeniu powinni poddać się wszyscy domownicy, nawet ci którzy nie odczuwają charakterystycznych objawów. Kuracja farmakologiczna jest jednak jedynie połową sukcesu. Równie istotne jest przestrzeganie wzmożonej higieny. W trakcie inwazji owsikami zaleca się codzienną zmianę bielizny, piżamy, pościeli i ręczników, pranie ich w wysokiej temperaturze, a następnie prasowanie. Czyszczeniu należy poddać także dziecięce zabawki. Ważne jest częste sprzątanie, co pomoże uniknąć wdychania jaj owsika wraz z kurzem. Konieczne jest regularne i dokładne mycia rąk, a także utrzymywanie krótko obciętych paznokci, warto wprowadzić na ten czas częstsze podmywanie okolic intymnych ciepłą wodą i mydłem. Takie zasady powinny obowiązywać około 2 - 3 tygodni, po tym okresie można wrócić do podstawowej higieny osobistej. Owsiki są pasożytami, których nie można ignorować, zaniedbanie działań przeciwko nim, może spowodować przedłużanie się inwazji nawet do miesięcy.

Autor tekstu: Diagnosta Laboratoryjny Pracowni Parazytologicznej CODE 

close
Potrzebujesz więcej informacji?
Oddzwonimy do Ciebie!


* Twój numer telefonu nie będzie wykorzystany w celach marketingowych lub przekazany dalej.
Wyłącznie oddzwaniamy na podany numer telefonu.
Rejestracja
Wyślij zapytanie
na interesujący Cię temat...






Wyrażam zgodę na przetwarzanie podanych danych osobowych, które zostaną użyte przez Administratora (Centrum Medycyny Spersonalizowanej CODE, ul. Juliana Tuwima 15 lok U4, 90-010 Łódź) jedynie do kontaktu ze mną.